جمعیت استان ایلام در سال 1385 و بر اساس نتایج سرشماری عمومی نفوس و مسکن ، 545787 نفر بوده است که از این تعداد 278566 نفر مرد و 267221 نفر زن بوده که بر همین اساس مردان 51 درصد و زنان 49 درصد جمعیت استان را تشکیل می دهند.
جمعیت شهر نشینی با 231/331 نفر حدودا" 61 درصد و جمعیت روستایی با 214556 نفر حدودا" 39 درصد جمعیت استان را شامل می شوند.
تراکم جمعیت استان در سرشماری سال 1385 برابر با 1/27 نفر در هر کیلومترمربع می باشد.
از کل جمعیت استان 43/25 درصد در گروه سنی صفر تا چهارده ساله و 10/70 درصد در گروه سنی 15 تا 64 ساله و 77/4 درصد در گروه سنی 65 و بیشتر قرار دارند.
جمعیت افراد با سواد بالای 6 سال 000/316 نفر است که از این مقدار 000/172 نفر مرد و 000/144 نفر زن می باشند.
از کل جمعیت بالای 6 سال استان 90/81 درصد باسوادند که این آمار در مناطق شهری 76/86 درصد و در مناطق روستایی 95/74 درصد می باشد.
زبان مردم استان ایلام
در استان ایلام تنوع زبانی یا گویش های محلی وجود دارد . به نحوی که مردم ایوان ، ایلام و شیروان چرداول با مناطق جنوبی استان مانند دهلران و دره شهر ، آبدانان دو لهجه متفاوت دارند و گویش های متعددی در سراسر استان رایج است.
زبانهای کردی ، لری و عربی در استان ایلام رایج است . کسانی که به زبان کردی سخن می گویند در شهرهای ایوان (کردی کلهری) ، شیروان و چرداول ، ایلام ، مهران و تعدادی در آبدانان و دهلران زندگی می کنند.
کسانی که در استان ایلام با زبان لری صحبت می کنند در شهرهای دهلران، آبدانان سکونت دارند.
در شهرهای دهلران و بخصوص در موسیان ، عده ای به زبان عربی صحبت می کنند که گروه اقلیت زبانی استان را تشکیل می دهند.
بطور کلی زبان اکثریت مردم استان ایلام ، کردی است ، گویش کردی در کرمانشاه گورانی و در ایلام فیلی می گویند.
در حال حاضر در استان ایلام ، اقوام کرد حدود هفتاد درصد و بقیه لرولک و عرب ساکن هستند.
ایلام امروزی گرچه مدت ها جزئی از ولایت لرستان بوده ، اما هویت فرهنگی جداگانه ای داشته است و از دیرباز محل زندگی طوایف و قبایل کرد بوده است.
چون اکثریت مردم ایلام کرد هستند ، این مردم جزو گروه نژادی و زبانی کردها محسوب می شوند و نمی توان آن ها را جزو لرها بدانیم و در دوره قاجار بدان جهت به این منطقه لرستان پشتکوه می گفتند چون والیان این ناحیه لر بودند. اما باید گفت مردم استان ایلام کرد هستند و در گروه زبانی و نژادی کردها قرار دارند.